گزارش صحبت‌های حامد داراب در شبکه‌ی چهارِ سیما

| یاد صمد بهرنگی، احمد شاملو و رضا براهنی در «چشم شب روشن» |

برنامه «چشم شب روشن» شبکه ۴ سیما که هر شب با اجراى محمد صالح علا پخش می‌شود، بامداد روز سه‌شنبه ١۴ آذر ١٣٩۶ در بخش «میز ترانه» خود که اجراى آن را علیرضا بدیع (شاعر و ترانه سرا) بر عهده دارد؛ میزبان “حامد داراب” شاعر و روزنامه‌نگار ادبى بود

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) این میزگرد درباره رابطه ادبیات و روزنامه‌نگارى ادبى برگزار شد. حامد داراب در بخش نخست صحبت‌هایش درباره تاریخ روزنامه‌نگاری ادبی به این اشاره کرد که «بررسی تاریخ تطور روزنامه‌نگاری ادبی هم آسان است هم سخت، آسان بدان جهت که امروز منابع روزآمدی از جراید دوره نخست در دست است و سخت از آن جهت که تحقیق در روند تحول ادبیات در جراید،گستره وسیعی می‌طلبد» 

سند: این صحبت‌های حامد داراب با واکنش‌های زیادی روبه‌رو شد. از جمله روزنامه جوان به آن برنامه و صحبت‌ها واکنش نشان داد. | تصویر «جوان آنلاین» اعتراض به برنامه

حامد داراب ضمن اشاره به نخستین روزنامه ادبی ایران که در ١٢۴۵ خورشیدی با نام روزنامه «ملت سنیه» یا ملت منتشر شده است گفت: دو گروه چاپ جریده را از نخست به دست داشتند یکی ادبا و دیگری وکلا، وکلا نه به معنای امروزین، بلکه به معنای نمایندگان مردم در امور اجتماعی، که تاریخ جراید نشان داده وجه وکلایی به ادبایی در چاپ روزنامه چربیده است.  این نمایشنامه نویس همچنین با اشاره به مجله دانشکده به سردبیری ملک الشعرای بهار اشاره داشت: اگر روزنامه ملت ادبیات برایش فقط چاپ حکایت و شعر کلاسیک و قصه کلیله و دمنه بود، بهار کوشید با مجله خود، به ادبیات زمانه‌اش واکنش نشان دهد، و این واکنش نخستین جرقه های نقد ادبی را در یک جریده رقم زد که البته در حد همان تهییج ابتدایی بود نه کاری اساسی. این روزنامه نگار در بخش دوم سخنان خود به فضایی که روزنامه های حزبی ایجاد کردند اشاره کرد و گفت: حزب توده توانست در دهه ١٣٢٠ تشکیلات خود را در حوزه رسانه ساماندهی اساسی کند و بزرگترین جراید تاریخ را در تیراژ وسیع بسازد، از این حیث سعی کرد برای مشروعیت مردمی خود و ایجاد هوادار بیشتر چهره های ادبی را به شکلی گسترده سمت خود بکشد. داراب با اشاره به اینکه شاعران و داستان‌نویسان زیادی بی آنکه عضو حزب باشند با روزنامه های «راه توده» و «راه مردم”» همکاری می‌کردند افزود: چهره‌ای مثل نیما ناگزیر بود با روزنامه‌هاى حزب کار کند، او قصه رنگ پریده را در ١٣٠٠ نوشته بود اما به دلیل عدم وجود رسانه هنوز مردم به شکلی عمومی متوجه حضور چنین شاعری نشده بودند، نشر شعرهای نیما و پیروانش مثل شیبانی در جراید حزب توده باعث شد که مردم تازه شعر نیمایی را بشناسند. حضور شاعران و داستان‌نویسان در جراید حزب توده باعث شد برای نخستین‌بار صفحات تخصصی ادبیات در روزنامه ها ایجاد شود و آن جرقه های نقد ادبی کم کم به شکلی سانترالیزم شده پخته تر شود. 

سند: تصویرِ صفحه‌ی خبرگزاری ایلنا. گزارش صحبت‌های حامد داراب در برنامه‌ی چشم شب روشن

او همچنین تاکید کرد: شاعرانی همچون سیاوش کسرایی به رغم حضور مستمر در حزب، ادبیات انتقادى این جراید را پر رنگ تر کردند.  پس از کودتای ٢٨ مرداد ١٣٣٢ به بهانه سرکوب عمومی که نویسندگان و شاعران شدند، بیش از شش سال افول جریان ادبی در جراید را شاهد هستیم.جراید حزب توده یک سال بعد از کودتا توانستند با نشر شعرهای شاعران نوگرا دو چیز را مشخصا ترویج کنند نخست توانایی این نوع شعر در بیان احوالات مردم و ظلمات بعد از کودتا و دوم نشان دادن اینکه شعر نیمایی موضعش اجتماع است نه مثل شعر سنتی گل و باغ و یار و مضامینی از این دست. 
داراب با اشاره به جان گیری دوباره ادبیات در جراید از ابتدای دهه ١٣۴٠ گفت: چیزی که بعد از سکوت بلندمدت ادبیات جدی اتفاق افتاد در دهه ١٣۴٠ رفتن شاعران و نویسندگان به سمت نشر مجلات بود، مجلات ادبی و جنگ های استانی برای نخستین بار منتشر می‌شدند و هر کدام نماینده یک نوع فکر در حوزه ادبیات آن روزگار بودند. این اتفاق باعث شد نویسندگانی مانند صمد بهرنگی که در روستاهای دور افتاده کتاب برای کودکان می‌برد، بتوانند با نشر آثارشان در این مجلات ارزش کاری خود را به رخ بکشند.
این روزنامه نگار سپس به صمد بهرنگی و حضور رضا براهنى و نشر شدن مجلاتی مانند سخن، فردوسی و کتاب جمعه تاکید کرد و ادامه داد: کتاب جمعه کار اساسی احمد شاملو بود، که می‌توان حاصل همه این سال ها چاب مجله خطابش کرد. یکی از جنبه های قابل ذکر در این دوره پا گرفتن نقد ادبی جدی است، و این تاثیر روزنامه بر فضای ادبیات است که هر کسی نمی تواند به راحتی خودش را شاعر جابزند یا داستان نویس؛ چرا که نگرش انتقادی و نقادان بزرگی مثل رضا براهنی آثار ادبی را در این مجلات با سختگیری واکاوی می کردند. 

این گزارش مورخ سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶ در سایت خبرگزاری ایلنا در این لینک منتشر شده است. گزارش، شرحِ صحبت‌های حامد داراب است در برنامه‌ی «چشم شب روشن» که از شبکه‌ی چهارم سیمای جمهوری اسلامی پخش شد. داراب ١۴ آذر ١٣٩۶ مهمان آن برنامه بود و پس از سال‌ها در رسانه‌ی جمهوری اسلامی نام چهره‌هایی چون رضا براهنی، احسان طبری، احمد شاملو و سیاووش کسرایی را آورد که با واکنش‌های فراوانی رو به رو شد، از جمله روزنامه‌ی جوان در این لینک به صحبت‌های حامد داراب و آن برنامه اعتراض کرد

خبرگزاری ایلنا. سه شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۷:۴۲ کد مطلب: ۲۵۵۲۰۹
error: Content is protected !!